Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 2026, Clt. 2(4) 29-49

Fütürist Düşünce: Geleceği Planlamak ve Tasavvur Etmek Üzerine Felsefi Bir İnceleme

Gülümser Durhan

ss. 29 - 49   |  DOI: https://doi.org/10.29329/ufusobed.2026.1465.2

Yayın Tarihi: Temmuz 07, 2026  |   Görüntüleme Sayısı: 0/0   |   İndirilme Sayısı: 0/0


Özet

İnsanlık tarihi boyunca gelecek hem merak hem de kaygı uyandıran bir mesele olarak felsefi düşüncenin merkezinde yer almıştır. Geleceğe dair düşünceler, yalnızca bireysel öngörüler veya hayaller olarak değil, aynı zamanda toplumsal yaşamın düzenlenmesi ve karar alma süreçlerinin şekillendirilmesi açısından da kritik bir öneme sahiptir. Eğitimden siyasete, teknolojiden kültüre kadar pek çok alanda geleceği planlamak, yaşamı düzene koymak ve belirsizlikleri azaltmak için gerekli bir araç olarak görülür. Bununla birlikte fütürist düşünce, bu geleneksel planlamanın ötesine geçerek henüz var olmayanı tasavvur etmeye, olası senaryoları yaratmaya ve bilinmeyenle yüzleşmeye odaklanır. Bu noktada temel bir soru ortaya çıkar: Gelecek gerçekten planlanabilir mi, yoksa yalnızca tasavvur mu edilebilir? Yani bu yaklaşım, geleceğin tamamen kontrol edilebilir bir alan olup olmadığı sorusunu gündeme getirir; zira geleceği planlamak ile onu tasavvur etmek arasında sürekli bir gerilim vardır. Fütürist düşüncenin gücü, yaratıcı ufuklar açabilmesinde ve alışılmış sınırların ötesinde düşünme imkânı sunmasında yatar; ancak sınırı da kontrol edilemez bir alanı veya belirsiz olanı kesinlik iddiasıyla düzenlemeye çalışmak gibi bir risk içerir. Bu çalışma, felsefi bir inceleme çerçevesinde, fütürist düşüncenin yaratıcı olanaklarını ve sınırlarını ortaya koymayı; planlama ile tasavvur etme arasındaki gerilimi analiz ederek geleceğe dair düşünmenin yalnızca teknik bir planlama etkinliği olmadığını, aynı zamanda etik, kültürel ve yaratıcı boyutlar içeren bir felsefi sorun alanı olduğunu göstermeyi hedeflemektedir.

Anahtar kelimeler: fütürizm, gelecek, eğitim, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme


Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Durhan, G. (2026). Fütürist Düşünce: Geleceği Planlamak ve Tasavvur Etmek Üzerine Felsefi Bir İnceleme. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(4), 29-49. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2026.1465.2

Harvard
Durhan, G. (2026). Fütürist Düşünce: Geleceği Planlamak ve Tasavvur Etmek Üzerine Felsefi Bir İnceleme. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(4), pp. 29-49.

Chicago 16th edition
Durhan, Gulumser (2026). "Fütürist Düşünce: Geleceği Planlamak ve Tasavvur Etmek Üzerine Felsefi Bir İnceleme". UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 2 (4):29-49. https://doi.org/10.29329/ufusobed.2026.1465.2

Kaynakça

    Adorno, T. W. & Horkheimer, M. (2014). Aydınlanmanın Diyalektiği: Felsefi Fragmanlar. (N. Ülner & E. Öztarhan Karadoğan, Çev.) İstanbul: Kabalcı Yayınları.

    Akboğa, İ. (2021). Süper Akıllı Toplum: Fütürizm ve Dijital Kültür. USBAD Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 3(7), 1835-1864.

    Aristoteles. (1996). Metafizik. (A. Arslan, Çev.) İstanbul: Sosyal Yayınları. Aristoteles. (2019). Fizik. (S. Babür, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

    Barlas, A. (1992). Planning: A Continiuum of Utopian and Non-Utopian Sensibilities. METU Journal of the Faculty of Architecture, 12(1–2), 37–47.

    Benjamin, W. (1968). Illuminations. (H. Arendt, Ed.; H. Zohn, Çev.) New York: Schocken Books.